Odaklanmak için en iyi sesler

Ses neden işe yarıyor (ya da yaramıyor)?

Dikkat, çevredeki değişimlere tepki verir. Sessiz bir odada kapının gıcırtısı, komşunun sesi ya da uzaktaki bir korna her seferinde dikkati koparır. Sabit bir arka plan sesi bu değişimleri örter; buna maskeleme denir. Yağmurun işe yaramasının nedeni büyülü bir frekans değil, öngörülebilir olması.

Öte yandan ses bir bilgi taşıyorsa, örneğin şarkı sözü ya da anlaşılır konuşma, beynin dil işleyen bölgeleri onu ister istemez işler. Bu yüzden aynı ses bir işte yardımcı, başka bir işte engel olabilir.

Ses türleri ve hangi işe uyduğu

Araştırmalar ne diyor?

• Sözlü müzik ve okuma: Perham ve Currie'nin 2014 çalışmasında sevilen sözlü müzik dinleyen katılımcılar okuduğunu anlama testinde sessizlik ve sözsüz müziğe göre belirgin düşük puan aldı. Şarkıyı sevmek durumu iyileştirmedi.
• Orta düzey gürültü ve yaratıcılık: Mehta, Zhu ve Cheema'nın 2012 çalışması yaklaşık 70 desibellik ambiyans gürültüsünün (kalabalık kafe düzeyi) yaratıcı problem çözmeyi sessizliğe göre artırdığını, 85 desibelin ise düşürdüğünü buldu. Kafe sesi efsanesinin dayanağı bu.
• Beyaz gürültü ve dikkat: Söderlund ve arkadaşlarının 2007 çalışmasında beyaz gürültü, dikkat sorunu olan çocukların bellek performansını artırırken dikkat sorunu olmayanlarda hafif düşürdü. Sesin faydası kişiye göre değişiyor.
• Maskeleme: Açık ofis araştırmaları, anlaşılır konuşmanın en bozucu ses olduğunu tutarlı biçimde gösteriyor. Sabit arka plan sesi bu konuşmaları örttüğünde performans toparlıyor.

Beyaz, pembe, kahverengi: fark ne?

Üçü de rastgele gürültü; fark, enerjinin frekanslara nasıl dağıldığında. Beyaz gürültü tüm frekanslarda eşit güçte, kulağa tiz ve "radyo cızırtısı" gibi gelir. Pembe gürültü tizleri kısar, sağanak yağmura benzer. Kahverengi gürültü daha da bas, uzaktan gelen şelale ya da uçak kabini sesi gibidir. Uzun seanslar için çoğu insan pembe ya da kahverengiyi daha az yorucu bulur; deneyip karar vermek en doğrusu.

Sesi doğru kullanmanın 5 kuralı

1. Sesi seansla başlat, molayla bitir. Ses zamanla "çalışma zamanı" sinyaline dönüşür; Pavlov burada senin lehine çalışır.
2. Ses düzeyini düşük tut. Amaç ortamı örtmek, ortamı bastırmak değil. Konuşma sesinin altında kalsın.
3. Çalma listesi kurcalama. Her parça seçimi bir karar, her karar dikkat harcar. Tek uzun ses ya da karıştırılmış bir ambiyans seç.
4. İşe göre değiştir. Okurken yağmur, soru çözerken lo-fi, beyin fırtınasında kafe.
5. Kulaklık her zaman gerekmez. Hoparlörden düşük sesli yağmur, kulak yorgunluğu yapmadan aynı maskelemeyi sağlar.

Pomi'de odak sesleri

Pomi'de yağmur, kafe, orman gibi sesler var ve her birinin seviyesini ayrı ayrı ayarlayıp karıştırabilirsin: hafif yağmur üstüne uzak kafe uğultusu gibi. Sesler sayaçla birlikte çalışır, seans bitince durur; ayrı bir uygulama açıp çalma listesi aramana gerek kalmaz. Ses için başka araçlara bakıyorsan odaklanma araçları rehberinde alternatifler var.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

1. Perham, N. & Currie, H. (2014). Does listening to preferred music improve reading comprehension performance? Applied Cognitive Psychology, 28(2).
2. Mehta, R., Zhu, R. & Cheema, A. (2012). Is noise always bad? Exploring the effects of ambient noise on creative cognition. Journal of Consumer Research, 39(4).
3. Söderlund, G., Sikström, S. & Smart, A. (2007). Listen to the noise: Noise is beneficial for cognitive performance in ADHD. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 48(8).
4. Haapakangas, A., Hongisto, V. et al. (2014). Effects of five speech masking sounds on performance and acoustic satisfaction. Acta Acustica united with Acustica, 100(2).

Şeffaflık notu: Bu yazı Pomi'nin geliştiricisi tarafından yazıldı. Diğer uygulamalarla ilgili bilgiler yazının yayımlandığı tarihte herkese açık mağaza sayfalarına dayanır; fiyat ve özellikler değişebilir. Bir hata görürsen yaz, düzeltelim.